Tag Archives: St. Andrews

Eerst vond Barry Hughes golf een ‘smerige’ sport, maar….

11 aug

Voorafgaand aan onze afspraak sta ik naast hem op de wc van een horeca-etablissement. Ik herken hem meteen en begroet de man met de onafscheidelijke pet: Barry Hughes. Voormalig voetbalcoach en praatjesmaker. Een grote mond vol moppen. Zo staat hij te boek. Maar nu zal het gaan over zijn kwetsbaarheid, golf. De Welshman speelt het al vijftig jaar, maar goed heeft hij het nooit kunnen spelen. En dat doet pijn. Steeds meer.

‘Ik dacht: iedere klootzak kan een bal slaan. Waarom ik dan niet?’ Nou, gewoon, omdat hij er het talent niet voor heeft. Het is maar een voorzet die Hughes gemakkelijk kan inkoppen – om in voetbaltermen te spreken. ‘Ja, wel de mentaliteit, maar niet de kwaliteit.’

Hij verwijst naar voetbal. ‘Komt er een bal naar me toe, hoog of laag, maakt niet uit. Ik vang hem op met m’n borst of op m’n voet. Dat doe ik automatisch goed. Maar een golfbal die voor me ligt en weg moet slaan, maakt me gek. Dan ga ik denken, dan ben ik een maler. Dan gaat het in mijn hoofd tekeer. Dan ben ik al mijn vertrouwen kwijt.’

We kennen hem toch? Die man die met de borst vooruit voetballers als Bert van Marwijk en Ruud Gullit ontdekte en hen overtuigde van hun talent. Die met opgeheven hoofd voor tal van microfoons en camera’s de waarheid durfde te vertellen. Die zelfverzekerd voor op z’n minst 200 mensen lezingen gaf over zelfvertrouwen.

‘Ik kwam over als een grootheid’, zo kijkt hij terug. ‘Ik kon moppen vertellen en bracht de sfeer erin. Iedereen luisterde naar mij, als performer en als coach. Iedereen behalve Louis van Gaal dan, als speler, hij begreep mijn grappen niet. Maar ja, Louis is een en al wantrouwen. Ach laat maar, Louis doet het nu toch goed! Ik had altijd macht over de mensen en de situatie. Maar als golfer verdwijnt mijn macht, mijn vertrouwen. Ik weet alles over golf, ik lees elk boek over golf, weet alles van theorie, ik kijk alle golfwedstrijden op televisie. Ik heb voor 80.000 toeschouwers gevoetbald en gecoacht, maar zodra ik in mijn eentje een bal moet slaan is mijn vertrouwen weg.’

barry_hughes_derby
Noodgedwongen ging Hughes golfen. Hij voetbalde bij West Bromwich Albion. Zijn trainer Vic Buckingham (later Ajax) wilde dat alle spelers ’s maandags ter ontspanning gingen golfen – een typisch gebruik bij Britse voetbalclubs. Wie niet wilde golfen, diende het materiaal (tassen met de golfclubs) te dragen. Nou, dat wilde Barry niet. Zeker geen caddy. Dan maar golfen. Maar van harte ging het nooit. ‘Ik vond het een smerige sport. Niemand zegt wat als je slecht slaat. En als iemand wat zegt, dan antwoord je met: houd je smoel. It’s makes you crazy, die betweters.’

Jaren later, na een periode als speler bij Blauw-Wit (Amsterdam), merkte hij dat voetbal voor hem een obsessie was geworden. Hij was coach van Haarlem en zag in dat hij dag en nacht met voetbal bezig was. Ten einde raad ging Hughes op advies van zijn vrouw (tv-omroepster Elles Berger) op consult bij zijn huisarts. Ga eens iets doen ter ontspanning, schilderen, vissen of iets anders. Aldus de arts. Hughes ging eerst vissen. Totdat zijn hond de vishaak achterna sprong en later ook nog eens zijn brood, het lokaas, opvrat. Hoezo ontspanning? Dan maar golfen, op maandag, de dag na de wedstrijd, zoals Vic Buckingham hem had proberen bij te brengen.

Het jaar van de openbaring: 1976. Hughes meldde zich op de Kennemer in Zandvoort. De ballotagecommissie vroeg zich nog af of zo’n luidruchtige, bekende Nederlander wel toegelaten moest worden. Maar na samenspraak met de voorzitter wist Hughes dat hij zich als lid in alle bescheidenheid diende op te stellen. Dan kwam het wel goed. ‘Speel om te ontspannen, meneer Hughes. Verder niets. Het was een wijze raad. Ik mocht gewoon mezelf zijn. Niet die voetbalcoach die iedereen kent, waar iedereen op afkomt en die mogelijk anderen in de schaduw zet.’

Elke maandag speelde hij jarenlang met ‘de Chinees Pieter Howe’. (Hughes spreekt het uit als Howie, op z’n Chinees). Toen was er eindelijk plaats voor ontspanning en afleiding. ‘Howe wist niks van voetbal, hij wist niet eens wie ik was. Hij sloeg en ik dacht: man, wat kan die man golfen. Goodmorning Bally, thank you Bally. Ik kwam tot rust, ik dacht niet meer aan voetbal. Ik dacht aan een andere wereld. Golf, fuck, ik moet die bal slaan én goed. Een andere keer kijk je om je heen en zie je de omgeving, de natuur, de vogels en de bomen. Weg voetbal. Ik ben in Schotland geweest, op St. Andrews en op vele andere banen. Daar vind ik nou rust, afleiding en ontspanning. Ver weg van de klote voetbalwereld. Natuurlijk is voetbal mijn sport, maar het zou zo mooi zijn als anderen golf leren waarderen.’

Hij verwijst naar zijn vader, een verwoed golfer. Over hoe gek mensen kunnen doen om een perfect golfer te kunnen zijn. Dat hoofd dat stil moet staan, de blik gericht op de bal blijven houden bij het slaan. ‘Hij had een truc. Hij maakte iets vast aan zijn shirt met een draadje naar een balletje in zijn mond. Dus zodra hij bij het slaan zijn hoofd bewoog, voelde hij het balletje in zijn mond. Au, fuck. Weer mijn hoofd bewogen.’ Barry doet het voor. Het klinkt als een mop. ‘Maar pas op: niet lachen’, priemt hij vermanend zijn wijsvinger op mij. ‘Zo serieus is golf.’

Barry Hughes zoekt naar excuses. ‘Veertig jaar geleden had ik nog handicap 16, maar nu…’ Waarom heeft hij nooit geleerd goed te golfen? Hij zag jonge voetballers met talent. Hij zag zijn dochter en later zijn kleinkinderen een stok pakken en zomaar een bal wegslaan. En goed ook. Hij wordt oud, dus zal het nooit meer goed komen. Hij begint over zijn lijf, ruim 77 jaar oud inmiddels, vanzelfsprekend aan slijtage onderhevig, en over andere afnemende kwaliteiten. De verhalen rijgen zich aaneen, over voorspoed en tegenspoed.

Maar dan: ‘Golf is vooral accepteren wat je kunt en niet meer kunt. Op de golfbaan ben je echt je zelf. Daar ben je niet die grappenmaker, die man die de wereld eens even vertelt hoe het zit. Mijn Chinees Howe had geloof ik vijf restaurants, versloeg op de golfbaan iedereen die hem uitdaagde en vertrok met een handdruk. Zonder euforie, zonder emotie. Dat heb ik van hem willen leren. Maar toch, jongen je kent me, het lukt me niet. Acceptatie, daar ben ik nou mee bezig. Dit kan ik, dit kan ik niet meer.’

Zo nemen we afscheid. De man met de onafscheidelijke pet die de wereld in zijn greep leek te hebben door zijn bravoure en humor, verdwijnt, stapt in zijn sportauto en zwaait. Sinds 1976 is hij lid van de Kennemer, nog altijd een leerling. Het leven boeit hem. Golfen lijkt hem daarbij te helpen.
——————————————————————————————-
Barry Hughes (1937) is sinds 1976 lid van de Kennemer in Zandvoort. Hij leerde golf als voetballer van West Bromwich Albiom. Hij voetbalde in Nederland bij Blauw-Wit Amsterdam. Daar leerde hij zijn latere echtgenote stadionomroepster en later VARA-presentatrice Elles Berger kennen. Hughes was na zijn spelersloopbaan coach van Alkmaar ’54, Haarlem, Go Ahead Eagles, Sparta, FC Utrecht, Volendam, MVV en andere clubs. Ook bracht hij plaatjes uit met carnavaleske hits. Hughes geldt als de ontdekker van onder meer de voetballers Bert van Marwijk en Ruud Gullit.

Dit interview is gepubliceerd in GolfersMagazine 6 2015 in de serie ‘Mijn nieuwe sport’. Eerder verschenen in deze serie Femke Dekker (ex-roeister), Robert Eenhoorn (ex-honkballer), Kristie Boogert (ex-tennisster), Kenneth Perez (ex-voetballer) en Gijs van Lennep (ex-autocoureur)

Het geloof van Zach Johnson in geduld, vertrouwen en God

22 jul

Wie het Brits Open wint op St.Andrews, de geboorteplaats van golf, voelt wat hij niet eerder heeft gevoeld. Op de home of golf gaat een zindering door je lijf en staat het verstand stil wanneer je de Claret Jug, de winnaarstrofee, ten overstaan van een door golf bezeten mensenmassa krijgt overhandigd. Zo moet het Zach Johnson, een 39-jarige Amerikaan, zijn vergaan toen langzaam maar zeker tot hem doordrong dat hij de winnaar van het befaamde toernooi was geworden.

Zach Johnson laat zich nog vol ongeloof omarmen door zijn caddie Damon Green

Zach Johnson laat zich nog vol ongeloof omarmen door zijn caddie Damon Green

Johnson kent het winnaarsgevoel heus wel. In 2007 won hij de Masters, min of meer het Amerikaanse equivalent van The Open, het Brits Open, dat jaarlijks op wisselende locaties wordt gespeeld. Maar deze ervaring leek hem meer te doen, getuige zijn houding toen de Zuid-Afrikaan Louis Oosthuizen in een play-off met verder de Australiër Marc Leishman, de gelijkmakende, beslissende putt miste. Johnson zag het gebeuren, keek vol ongeloof voor zich uit en toen naar zijn caddie Damon Green, ging niet in op diens high-five en liet zich pas door hem omarmen toen hij zag dat het écht waar was: Ik heb gewonnen. Later zou Johnson zich verontschuldigen (nota bene) voor zijn apathie: ‘I was in shock.’

Het was alsof Johnson stotterde, emoties wegslikte, toen hij voor microfoon en camera moest verklaren wat hem was overkomen. Het zijn terugkerende emotionele momenten van winnaars en verliezers die topsport meeslepend kunnen maken. Zeker voor wie zich met hen wil vereenzelvigen en daardoor en daarvoor zijn zintuigen opent. De ontlading na vijf lange dagen van spanning, concentratie, extreem wisselende weersomstandigheden en geduld is nauwelijks te verklaren. Johnson probeerde het in zijn winnaarstoespraak. Hakkelend, slikkend, overmand door emoties: my God wat is mij overkomen?

Wanneer een god – zijn God – ter sprake komt kan Zach meer vertellen. Toen hij in 2007 The Masters in Augusta won ging alle aandacht uit naar het geloof in zijn god. Het geloof dat hij met zijn vrouw Kim deelde in de First Baptist Church, waar zij elkaar leerden kennen. Zijn predikant meende dat elke slag en elke putt in Augusta door God gestuurd was. Johnson is niet zo uitgesproken. Hij meent dat elke geslaagde slag en elke geslaagde putt ook en vooral het resultaat is van dagenlang hard oefenen, van geduld en vertrouwen. Dat straalde Johnson gedurende de afgelopen dagen aan de Schotse Noordzeekust uit: geduld en vertrouwen.

zachh
Zach Johnson behoort al jaren tot de top van de golfwereld. Hij is een bekende. Ze zien hem slaan, pitchen, chippen en putten met die uitgebalanceerde techniek. Zie hem eens slaan: prachtig, zo in balans. Maar zoals het met golfers gaat, de ene slag is de andere niet, wat vandaag lukt, lukt morgen niet. Hij bleef de afgelopen vijf dagen redelijk in balans, maar gisteren zat alles hem mee. Het ging zoals het moest gaan. Als je maar rustig blijft.

Op de Old Course van St. Andrews, de heilige grond van golf, sta je niet alleen onder invloed van de magie die de golfbaan uitstraalt, er zijn ook de elementen van draaiende windstoten, striemende en miezerige regens, fel en vervagend zonlicht, heen en weer schuivende wolken en verrassende lichtinvallen. Zaterdag bleek de storm te zwaar om door te spelen: de bal bleef niet liggen, de putts waaiden over de green. Vandaar dat de organisatie besloot halverwege de ochtend niet verder te spelen. Uiteindelijk werd de wedstrijd zaterdag afgelast, waardoor de slotronde naar maandag werd uitgesteld. Bewaar dan maar eens je geduld. Ben je in je ritme, moet je wachten en maar wachten.

Het is enerzijds de charme van golf, anderzijds de pijn die golfers moeten ondergaan in de sport die alles vraagt van mentale weerbaarheid. Misschien is daarom golf een echte Britse sport, altijd onderhevig aan de elementen waartegen een gevecht onvermijdelijk is.

Zach Johnson heeft zich niet omver laten blazen door de wisselende omstandigheden. Anderen, zoals zijn landgenoot Dustin Johnson, die tot de laatste ronde fier de toon aan gaven, hadden niet voldoende kracht en geduld. Zelfs de na zijn triomfen dit voorjaar in de Masters en de US Open als schier onoverwinnelijk geachte pas 21-jarige Jordan Spieth, zag op de voorlaatste hole (17) zijn hoop op weer een overwinning vervliegen. Blakend van zelfvertrouwen, vol van (jeugdige) moed en durf was er toch even een misrekening of gewoon pech.

Geluk zit bij golf in een klein hoekje. Talent is niet altijd doorslaggevend. Vraag het Tiger Woods, die voortdurend worstelt en straalt zodra hij nog eenmaal een prachtige klap, chip of putt heeft gemaakt. Als Tiger een unieke slag maakt dan gaat er toch echt een golf van opluchting door iedereen heen. Hij haalde vrijdag trouwens niet de cut (evenals de Nederlander Joost Luiten). Troosteloos, dat gold ook voor het golfpubliek.

Talent, aangevuld met rust, geduld en vertrouwen deden Zach Johnson The Open winnen, in de play-off met Louis Oosthuizen (winnaar in 2010) en Marc Leishman. Er waren meer die het kennerspubliek rond The Old Course hadden kunnen bewieroken, los van favoriete Britten en Ieren. Waarom geen prachtige atleten als de Australiërs Jason Day en Adam Scott, de Amerikanen Jordan Spieth en Dustin Johnson, de Spanjaard Sergio Garcia of de oude bekende Ier Padraig Harington? Ze hebben het talent en de spieren van Tiger Woods, maar golf vereist meer dan fysieke vaardigheid.

zach shakes hands
Zach Johnson te zien winnen geeft aan dat er meer nodig is. Het uitzinnige, deskundige én neutrale publiek op St.Andrews heeft dat gewaardeerd. Zo doe je dat dus, The Open winnen.

Dit verslag is op 21 juli gepubliceerd in NRC Handelsblad

%d bloggers liken dit: